Leiðari: Vikan á Alþingi

Útlendingafrumvarpið stóðst aðra umræðu 51 gegn engum – samhljóða, eins og væri verið að samþykkja nafngift nefndarfundar – og bíður nú þriðju umræðu með breytingartillögu þegar ný. Þessi niðurstaða segir meira um pólitíska stöðu málsins en mánuðir af dagskrártillögum og frestakröfum stjórnarandstöðunnar. Þegar enginn greiðir atkvæði á móti er málið hætt að vera deilumál og orðið að formlegri málsmeðferð. Breytingartillagan sem dreift var þremur dögum síðar bendir þó til þess að smáatriðin séu ekki öll komin á hreint en stefnan er ótvíræð. Útlendingalögin verða endurskoðuð á þessu þingi og sú endurskoðun mun hafa stuðning allra flokka.

Vikan í heild var þingið sem vaknaði eftir vetrardvala. Atkvæðagreiðslur fjórfölduðust frá vikunni á undan, 99 á móti 25, og ræður næstum tvöfölduðust, úr 91 í 165 með tæplega 63 þúsund orðum. Nefndafundir fóru úr 9 í 20 og 142 umsagnir bárust, flestar til allsherjar- og menntamálanefndar og umhverfis- og samgöngunefndar. Þetta var fyrsta alvöruvika 157. löggjafarþings eftir upphafshitann í janúar. Þegar vikurnar á undan einkennast af yfirlýsingum og dagskrártillögum er þessi vika sú þar sem þingið fer að afgreiða mál.

Merkilegast var hins vegar ekki magnið heldur samsetningin. Ríkisstjórnin notaði vikuna til að hreinsa til á borðinu: varnar- og öryggisstefnan var samþykkt samhljóða eftir vandaða nefndarvinnu sem naut stuðnings allra flokka, loftslagssamningurinn var fullgiltur 43 gegn 7 þar sem Miðflokkurinn einn hafnaði, kynjajafnréttisáætlun 2026-2029 var samþykkt, neytendaverndarstefna til 2030 samþykkt og sýslumannalögin afgreidd 32 gegn 11. Allt þetta á einni viku. Stjórnarmeirihlutinn var samstilltur, skilvirkur og næstum skemmtilega leiðinlegur í árangri sínum. Varnar- og öryggisstefnan er sérstaklega athyglisverð vegna þess að þetta er í fyrsta skipti sem Ísland setur sér formlega stefnu á þessu sviði og hún hlaut samþykki allra flokka sem eiga sæti á Alþingi. Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir flutti nefndarálitið og bætti við persónulegum greiningum sem gerðu ræðuna athyglisverða langt út fyrir formlegan ramma nefndarálitsins.

Sjálfstæðisflokkurinn hélt áfram að sýna merki um innri togstreitu. Flokkurinn greiddist fjarverandi í 380 atkvæðagreiðslum og greiddi ekki atkvæði í 281 til viðbótar. Þegar yfir helmingur atkvæða flokks er annaðhvort fjarvist eða hlutleysi er hætt við að flokkurinn sé ekki í stjórnarandstöðu heldur á eftirlaunum. Framsóknarflokkurinn var á svipuðum slóðum - 129 fjarverandi af 420 mögulegum atkvæðum og Sigurður Ingi sat aðeins 42 atkvæðagreiðslur af 99. Miðflokkurinn greiddi 135 atkvæði gegn málum og 217 hlutlaus, sem er aðeins önnur stefna en Sjálfstæðisflokksins: þátttaka með andmælum frekar en fjarvist. Sigmundur Davíð flutti sjö ræður, spurði ítrekað: „Hvert er þetta plan?“ og fékk aldrei svar sem hann taldi fullnægjandi. Á meðan var ríkisstjórnin að samþykkja mál.

Allsherjar- og menntamálanefnd og umhverfis- og samgöngunefnd drukknuðu í umsögnum, 42 og 40 hvor, sem bendir til þess að almenningur sé meðvitaður um stór mál á ferð í þessum nefndum. Efnahags- og viðskiptanefnd, allsherjar- og menntamálanefnd og atvinnuveganefnd héldu þrjá fundi hver og velferðarnefnd og umhverfis- og samgöngunefnd tvo. Nefndakerfið er á fullum afköstum. Níu nýjum málum var dreift í vikunni en öll voru skýrslur frá alþjóðaþingmannastarfi – NATO-þingið, ÖSE-þingið, Evrópuráðsþingið, Norðurskautsmálin, Vestnorræna ráðið. Ekkert nýtt lagafrumvarp. Ríkisstjórnin kýs greinilega að klára það sem byrjað er áður en ný mál berast á borðið, og sú forgangsröðun á sér ágæta skýringu: þriðja umræðan um útlendingafrumvarpið mun ráða tóninum næstu vikur.

Þetta var vika þar sem ríkisstjórnin sýndi hvað hún getur þegar hún einbeitir sér. Samhljóða atkvæðagreiðslur um varnarstefnu, loftslagssamninga og jafnréttisáætlanir eru ekki sjálfgefnar á Alþingi - og þær gerðust allar á sömu vikunni. En skilvirkni er ekki sami hluturinn og metnaður. Stóru spurningarnar -- menntamálin sem Sigmundur Davíð dró í dagsljósið, húsnæðismálin sem bíða enn úrlausnar, útlendingastefnan eftir þriðju umræðu - krefjast meira en formlegra niðurstaðna. Ef ríkisstjórnin vill ekki bara klára mál heldur breyta landinu þarf hún að nota þennan skriðþunga í eitthvað meira en formsatriði. Vikan sýndi vélina í gangi. Spurningin er hvort vélin keyri eitthvert.

Viðurkenningar þingsins

Löggjafarþing 157 • Einkenni og mynstur vikunnar á Alþingi

Viðurkenningadálkurinn

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson spurði mennta- og barnamálaráðherra hvort hann hefði verið „tekinn á teppið“ hjá forsætisráðherra og með þeirri einu setningu dró hann upp mynd af ráðherra sem byrjaði kjörtímabilið á háværum yfirlýsingum og endaði á hljóðri undanlátssemi. Það er sjaldgæft á Alþingi að ein spurning dugi til að ramma inn heilt ráðherrastarf. En Sigmundur Davíð er ekki maður sem þarf margar setningar til að ná áhrifum – vandinn er að hann notar sömu aðferðina svo oft að hún ætti að vera orðin gagnsæ.

Vikunni var ráðið af ríkisstjórninni. Samhljóða atkvæðagreiðslur, þverpólitísk samstaða um varnarstefnu og hröð afgreiðsla eldri mála gáfu litla von um spennu í verðlaunaflokkunum. En þar sem þingmenn eiga alltaf einhverjar örfáar mínútur þar sem þeir segja eitthvað sem festist, þá var þessi vika engin undantekning.

Ræða vikunnar

Besta ræðan — að mati þingskoðara okkar.

Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir flutti nefndarálit utanríkismálanefndar um varnarstefnuna og notaði seinni helming ræðunnar til að segja eitthvað sem er sjaldgæft á Alþingi: heiðarlega greiningu á viðkvæmri stöðu Íslands. „Sú þróun sem varð eftir síðari heimsstyrjöld, að ríki séu nokkuð jöfn fyrir alþjóðakerfinu, óháð stærð og herstyrk, er afgerandi áhrifaþáttur um sögu okkar og farsæld. En þá uppskrift völdum við ekki að öllu leyti sjálf. Hún var okkur gefin og við tókum þátt.“ Þessi viðurkenning – að sjálfstæði Íslands byggi ekki aðeins á eigin afrekum heldur á skipan heimsmála sem við stjórnum ekki – er í senn auðmjúk og ógnvekjandi. Þórdís Kolbrún endaði á: „Ef hún breytist á verri veg þá mun það fela í sér meiri ógn en Ísland hefur staðið frammi fyrir í a.m.k. heila mannsævi.“ Þetta voru 1.882 orð sem þrjú ár af umræðum um varnarmál hafa reynt að segja.

Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir (Sjálfstæðisflokkurinn) — 1882 orð um Þingsályktun um stefnu í varnar- og öryggismálum (2026-02-02).

Beittasta spurningin

Hvassasta spurning eða áskorun vikunnar í umræðum.

Sigmundur Davíð gerði það sem hann kann best: tók nýjan ráðherra og setti hann í sögulegt samhengi þar sem hann kemst verst út. Inga Sæland byrjaði mennta- og barnamálaráðherrastarf sitt á yfirlýsingum um umbætur – lesskilning, samræmd próf, aga og kynfræðslubreytingar. Síðan dró hún í land í viðtali á Bylgjunni. Sigmundur Davíð þurfti 567 orð til að spyrja: „Var hæstv. ráðherra kannski tekinn á teppið hjá hæstv. forsætisráðherra eftir fyrstu yfirlýsingarnar? Er það ástæðan fyrir því að hæstv. ráðherra dró í land með yfirlýsingar sínar um að menntakerfið væri hriplekt skip? Mun kerfið ráða för eða hæstv. ráðherra?“

Styrkur spurningarinnar er ekki orðfærið heldur uppbyggingin. Sigmundur Davíð listaði fyrst allt sem ráðherrann hafði lofað – lestrarkennsla, samræmd próf, agamál – og sýndi síðan hvernig tónninn breyttist á nokkrum vikum. Áheyrandinn hefur enga leið til að forðast niðurstöðuna: annaðhvort voru yfirlýsingarnar óheiðarlegar eða ráðherrann veiktist undan kerfinu. Hvor sem svarið er þá tapar ráðherrann.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson (M) — um Staða og framtíð menntamála (2026-02-03).

Rispuð plata

Þingmenn sem endurtaka sig mest — sömu orðatiltæki, endurunnin rök og endurtekin dæmi.

Kristrún Frostadóttir fékk hæsta endurtekningarskor vikunnar, 0,92 af 1. Forsætisráðherra sagði „Við ætlum að halda kúrs“ fimm sinnum, „Það liggur alveg fyrir“ fimm sinnum og „Er þetta óþægilegt? Já“ tvisvar. Þetta er ekki slys. „Halda kúrs“ er meðvituð pólitísk staðhæfing sem segir: við munum ekki bregðast við hverri einustu fyrirsögn og mælingu. Endurtekningin er vopnið - ef forsætisráðherra segir þetta nógu oft verður það að staðreynd sem andstæðingar þurfa að hrekja í stað þess að hunsa. Strategískur agi, ekki orðfátækt.

Sigmundur Davíð var í öðru sæti með „Hvert er þetta plan?“ sem kom upp í níu afbrigðum á sjö ræðum. Hann er formaður stjórnarandstöðuflokks sem byggir allan sinn málflutning á einni spurningu: hvar er áætlunin? Það er áhrifaríkt í fyrstu ræðunni. Í þeirri sjöundu er þetta orðið fyrirsjáanlegt. „Hverjar verða afleiðingarnar?“ í sjö afbrigðum staðfestir að Sigmundur Davíð talar ekki til þingsins – hann talar til sjónvarpsáhorfenda sem heyra hverja ræðu í einangrun.

Dagbjört Hákonardóttir sagði „tækifæri“ 17 sinnum í 11 ræðum, sem er næstum ágengt, en þegar á heildina er litið er „tækifæri“ orðið sem hún notar til þess að brúa bilið á milli ólíkra efnisflokka – utanríkismál, kynbundið ofbeldi, Eystrasaltsríkin – og gefa þeim sameiginlegan ramma. Sjö tilvísanir í Istanbúl-samninginn á sömu viku sýna hvar hjartað er, jafnvel þótt allt heiti „tækifæri“.

1. Kristrún Frostadóttir, Forsætisráðherra (Samfylkingin)

• “Við ætlum að halda kúrs” (5×)
• “Það liggur alveg fyrir” (5×)
• “hlaupa upp til handa og fóta út af stökum mælingum” (3×)
• “Er þetta óþægilegt? Já.” (2×)
• “fyrirsjáanleiki” (3×)

2. Sigmundur Davíð Gunnlaugsson (Miðflokkurinn)

• “Við ætlum, við ætlum, við ætlum. En svo breytist ekki neitt.” (2×)
• “Hvert er þetta plan? / Var kannski bara aldrei til neitt plan?” (9×)
• “Hverjar verða afleiðingarnar” (7×)
• “raunveruleikinn” (3×)

3. Dagbjört Hákonardóttir (Samfylkingin)

• “tækifæri” (17×)
• “Istanbúl-samningurinn / kynbundið ofbeldi / standa vörð / orð á blaði” (7×)
• “vinaþjóð Eystrasaltsríkjanna” (2×)

Gögn frá opnum gögnum Alþingis (althingi.is). Búið til 2026-02-08.

Þingmaður vikunnar

Ítarleg greining á einum þingmanni í hverri viku

Pawel Bartoszek
Viðreisn

Fæddur 1980-09-25

Stúdentspróf MR 2000. BS-próf í stærðfræði HÍ 2003. Meistarapróf í stærðfræði HÍ 2005.

94 ræður á þinginu

38,642 orð samtals

411 orð að meðaltali

Pawel Bartoszek er pólskættaður stærðfræðingur sem hefur gert borgarstjórnarpólitík, stjórnlagaráð, hugbúnaðarþróun og orðabókagerð að ferilskrá - og er nú formaður utanríkismálanefndar Alþingis. Á 157. löggjafarþingi hefur hann flutt 94 ræður og talað tæplega 39 þúsund orð, sem gerir hann að einum virkasta þingmanni þingsins á öllum mælikvörðum. Þegar flestir þingmenn velja sér einn málaflokk og halda sig við hann, þá er Pawel alls staðar í einu: utanríkismál, samgöngur, húsnæðismál, EES-löggjöf, gæludýrahald í fjölbýli. Spurningin er hvort þetta sé breidd eða dreifing - og svarið fer eftir hvaða viku maður horfir á.

Fæddur í Poznan í Póllandi árið 1980. Stærðfræðipróf frá Háskóla Íslands og meistarapróf árið 2005. Aðjúnkt við Háskólann í Reykjavík, fulltrúi í stjórnlagaráði 2011, verkefnastjóri hjá Qlik Datamarket, þingmaður í eitt kjörtímabil 2016–2017, borgarfulltrúi og forseti borgarstjórnar 2019–2021, formaður skipulags- og samgönguráðs og svæðisskipulagsnefndar höfuðborgarsvæðisins. Einn þriggja höfunda íslensku-pólsku orðabókarinnar. Þetta er maður sem hefur gert svo margt að ferilskráin lítur út eins og pörunarleikur þar sem allt á saman – nema á yfirborðinu.

Efnisyfirlit

Kjarni málflutnings Pawels er utanríkismálin og Evrópusamstarfið. Sem formaður utanríkismálanefndar hefur hann gert varnar- og öryggisstefnuna að einu aðalverkefni þingsins og stýrt henni til samhljóða samþykktar allra flokka. Ræða hans um stöðu alþjóðamála í janúar 2026 setti tóninn: „Smærri ríki eins og Ísland eiga auðvitað töluvert undir því að alþjóðakerfið virki og í heimi þar sem hart vald eitt ræður för erum við í síðri stöðu. Þess vegna skiptir virk þátttaka í alþjóðasamstarfi máli.“ Þetta er ekki orðræða – þetta er greining sem dregur á stærðfræðibakgrunn hans og fælist ekki frá því að setja smæð Íslands í samhengi. Þegar forsætisráðherra Kanada hélt ræðu í Davos um stöðu millistórra ríkja notaði Pawel hana strax sem viðmið og heimfærði á Ísland: „Við erum ekki millistórt ríki en við erum heldur ekkert örríki.“

EES-frumvarpið um bókun 35 er annað lykilmál. Pawel hefur varið umtalsverðum tíma í að útskýra hvers vegna forgangsregla EES-réttar er lögfræðilegt nauðsynjamál, ekki fullveldisafsal. Hann nálgaðist málið á óvæntan hátt: hann vitnaði í Björn Bjarnason, fyrrum ráðherra Sjálfstæðisflokksins sem sat í utanríkismálanefnd þegar EES-lögin voru sett, sem sagði berum orðum að frumvarpið leysti vandamálið sem skapast hafði. Þetta er dæmi um málflutning sem nýtir sögulegt samhengi frekar en flokkspólitík. Andstæðingar halda því fram að EES-samningurinn hefði aldrei verið samþykktur ef bókun 35 hefði verið innleidd á þennan hátt -- og Pawel svarar með fullum fetum: „Það er ekki hægt að fullyrða neitt um það.“ Stærðfræðingurinn hafnar fullyrðingum sem ekki er hægt að sanna.

En Pawel er ekki eingöngu utanríkismaður. Hann lagði fram þingsályktunartillögu um hjólaleið milli höfuðborgarsvæðisins og Suðurnesja – mál sem hann hefur flutt á þremur þingum og fengið stuðning þvert á flokka. Í skipulagsmálum nýtti hann reynslu sína sem formaður svæðisskipulags höfuðborgarsvæðisins til að útskýra hvers vegna vaxtarmörk eru nauðsynleg og hvers vegna fullyrðingar um að Reykjavíkurborg hindri uppbyggingu standist ekki skoðun. „60.000 íbúðir sem unnt er að byggja innan núverandi vaxtarmarka,“ sagði hann og nefndi síðan að heildarfjöldinn gæti verið 150.000. Þetta eru tölur sem sjaldan heyrast í þingsal og sýna þingmann sem þekkir málaflokk sinn.

Kílómetragjald á ökutæki var tæknilegt frumvarp sem hann mælti fyrir á vegum meiri hluta efnahags- og viðskiptanefndar. Ræðan var löng – 3.337 orð – og nákvæm, fór í gegnum umsagnir, nefndarálit, lagaákvæði og eftirlitsfyrirkomulag. Hann benti á að brottfall eldsneytisgjalda ætti að skila sér í lækkuðu verði og hvatti til þess að Samkeppniseftirlitið og FÍB fylgdust með framkvæmdinni. Þetta var ekki skemmtileg ræða en þetta var nauðsynleg ræða og Pawel flutti hana af þeirri vandvirkni sem einkennir stærðfræðing sem vill að allir skilji jöfnuna.

Svo er gæludýramálið. Pawel tók þátt í umræðu um breytingar á lögum um fjöleignarhús og flutti þar kannski sína persónulegustu ræðu á þessu þingi. Hann talaði um kjósendur sína í Reykjavíkurkjördæmi norður þar sem yfirgnæfandi meirihluti fólks býr í fjölbýli og sagði: „Ég hef líka fundið það í samtölum við fólk að þetta er ekki lítið mál eða ómerkilegt á hvorn veginn sem er.“ Hann benti á að gildandi löggjöf er svo þung á bannið að jafnvel þótt 12 af 20 íbúðaeigendum styðji gæludýrahald á aðalfundi er það ekki nægilegt. „Mér finnst ekkert mikið jafnvægi í lögunum eins og þau eru, svo ég segi það bara.“

Í þessari viku sérstaklega flutti Pawel tvær ræður um alþjóðamál: skýrslu um EFTA og Evrópska efnahagssvæðið þar sem hann rakti hagsmunagæslu Íslands í varnarráðstöfunarmálinu gegn járnblendi, og skýrslu um ÖSE-þingið þar sem hann lýsti þátttöku sinni á alþjóðavettvangi og rifjaði upp 50 ára afmæli Helsinki-yfirlýsingarinnar. Í hvorri ræðu fyrir sig nýtti hann tækifærið til að árétta afstöðu Íslands og lýsa eigin reynslu af fundarhaldi – Vilníus, Varsjá, Porto, Istanbúl. Þetta er þingmaður sem ferðast mikið í þágu nefndarstarfsins og nýtir hverja ferð sem vettvang til málflutnings.

Ræðustíll

Pawel talar eins og hann skrifi ritgerð: skipulega, rökrétt, með skýran inngang, meginmál og niðurlag. Hann byrjar nánast alltaf á að þakka – forseta, þingmanni, ráðherra – og tekur sér tíma til að byggja röksemdafærsluna upp í skrefum áður en hann kemst að niðurstöðunni. Þetta getur verið áhrifaríkt þegar efnið er flókið, eins og í EES-umræðunni þar sem hann leiddi áheyrendur í gegnum lögfræðilega sögu bókunar 35 og sýndi hvernig dómstólar hafa þrengst í túlkun sinni á 3. grein EES-laganna. En þegar efnið er einfaldara verður stíllinn of þéttur og ræðan of löng – kílómetragjaldið þurfti ekki 3.337 orð.

Það sem aðgreinir hann frá flestum þingmönnum er viljinn til að nota persónulega reynslu sem sönnunargagn. Í skipulagsmálum vitnar hann í fundargerðir svæðisskipulagsnefndar og heimsóknir sem hann fór í sem formaður. Í varnarmálum listar hann upp fundi sem hann hefur átt með erlendum embættismönnum – SACEUR, forsætisráðherra Litáens og þingmönnum í Póllandi. Í gæludýramálinu vitnar hann í samtöl við kjósendur. Í verndarráðstafanaumræðunni listaði hann upp hvern einasta alþjóðafund þar sem hann hafði tekið málið upp og endurtók í hvert skipti: „Fann ég ekki fyrir neinum ótta,“ „fannst mér ekki ég vera að afsaka Evrópusambandið.“ Þetta var nánast ofþreytuaðferð en hún virkaði vegna þess að gagnrýnin sem hann svaraði, að Ísland sýndi ótta og afsökunartón, var alveg sérstök og kallaði á alveg sérstakt svar.

Uppáhalds orðatiltæki

Tíðnigreiningin sýnir þingmann sem treystir á rökfræðilegt tungumál – „vegna þess að“, „til þess að“, „af því að“ – frekar en tilfinningaleg eða hvatningarleg orðatiltæki. Þetta er málflutningur sem miðar að sannfæringu, ekki hvatningu. Athyglisvert er að „ég held að“ kemur 36 sinnum fram – Pawel fullyrðir sjaldnast beint, hann segir hvað hann „heldur.“ Þetta er varkárt tungumál sem gefur honum svigrúm til að draga sig til baka ef þörf krefur. Stærðfræðingurinn veit að fullyrðing án sönnunar er einskis virði.

Tilfinningaskrá

Kaldur leiðbeinandi. Algengasti tónninn og sjálfgefna stillingin. Pawel útskýrir, raðar rökum og leiðir áheyrendur í gegnum efnið eins og hann sé að kenna námskeið. Í kílómetragjaldaumræðunni fór hann kerfisbundið í gegnum nefndarálit, umsagnir, lagaákvæði og eftirlitsfyrirkomulag – vandvirkt og hreint en á köflum eins og hann væri að lesa hátt úr skýrslu. Sama má sjá í hjólaleiðartillögunni þar sem hann fór yfir vegalengdir, staðsetningar og tilvísanir í erlendar borgir með þeirri þolinmæði sem einkennir mann sem telur sér skylt að sanna sérhverja fullyrðingu.

Persónulegur fullyrðandi. Sjaldgæfari en áhrifaríkari. Í gæludýraumræðunni talaði Pawel um kjósendur sína, um fólk sem „gleðjast þegar gæludýrin koma inn á heimilið og syrgja þau þegar þau deyja“ og sagði hreint út: „Mér finnst ekkert mikið jafnvægi í lögunum eins og þau eru.“ Í verndarráðstafanaumræðunni listaði hann upp hvern einasta fund og endurtók: „Fann ég ekki fyrir neinum ótta“ - næstum reiðilega. Þetta er Pawel þegar honum er misboðið eða þegar hann telur ranglæti á ferð. Ræðurnar verða styttri, orðin beinni og þakklætisinngangurinn hverfur.

Sögufræðileg yfirsýn. Í varnarstefnuumræðunni og EES-umræðunni tekur hann sig til og setur mál í víðara samhengi. Mogens Glistrup og símsvararinn. Helsinki-yfirlýsingin og myndir af Ceaușescu og Brezhnev á göngum ÖSE-þingsins í Porto. „Og Geir Hallgrímsson,“ bætti hann við og stoppaði sig strax: „Ég vildi nú reyndar setja punkt þarna á milli.“ Þetta eru augnablik þar sem Pawel fer úr nefndarformanninum í ritgerðarhöfundinn og ræðan fær aukið þyngdarafl. Sagan er aldrei aðalatriðið – hún er alltaf notuð til að sanna eitthvað um nútímann.

Niðurstaðan

Pawel Bartoszek er skilvirkasti nefndarformaður 157. löggjafarþings og einn þeirra þingmanna sem best kunna að nýta alþjóðavettvang til hagsmunagæslu. Hann hefur stýrt varnarstefnunni til samhljóða samþykktar, haldið uppi sterkum málstað í varnarráðstöfunarmálum járnblendis og kísiljárns og gert utanríkismálanefnd að einni virkustu nefndunum á þinginu. Atkvæðagreiðsluskráin staðfestir: 100% fylgni við flokk, 498 já-atkvæði, 97 nei, enginn ágreiningur við Viðreisn. Þetta er þingmaður sem greiðir öll atkvæði og er á öllum fundum.

Veikleikinn er tvíþættur. Í fyrsta lagi er málflutningurinn of jafn – sama uppbyggingin, sama rökfræðilega nálgunin, sama þakklátsformúlan – hvort sem um ræðir varnarstefnu eða gæludýr. Þegar allt er flutt á sama tóninum verður erfitt að greina hvenær þingmaðurinn er reiður, hvenær hann er sannfærður og hvenær hann er bara að fullnægja skyldu. Gæludýraræðan sýndi að hann getur breytt tóni þegar efnið er persónulegt - en það gerist of sjaldan. Í öðru lagi dreifist athyglin of mikið: hjólaleiðir, svæðisskipulag, kílómetragjöld, fjöleignarhús - allt áhugavert, ekkert ótengt, en erfitt er að sjá hvar aðalstefnumálið endar og áhugamálin byrja. Formaður utanríkismálanefndar sem talar jafn mikið um gæludýr og varnarstefnu á hættu á að þynna út eigin vörumerki.

Þriðja atriðið er minna augljóst en ekki ómerkilegt: Pawel hefur 100% flokksfylgni á þessu þingi. Ekkert eitt ágreiningsatkvæði við Viðreisn. Fyrir þingmann sem talar eins mikið og hann og um eins marga málaflokka er sú staðreynd athyglisverð. Annaðhvort er Viðreisn flokkur sem leyfir meiri frjálsræði en flestir í málflutningi en krefst samstöðu í atkvæðagreiðslum, eða Pawel finnur aldrei tilefni til að greiða öðruvísi atkvæði en flokkurinn. Hvort tveggja segir eitthvað um manninn og flokkinn.

Vörumerkið er engu að síður skýrt: stærðfræðingurinn í þingsal. Rökréttur, skipulagður, gagnadrifinn en stundum of þéttur. Hann er betri í nefndarvinnu en í hinum opna sal þar sem ástríða og tímasetning skipta jafnmiklu máli og efnisleg rök. En formaður utanríkismálanefndar þarf einmitt þessa eiginleika – vandvirkni, þolinmæði og vilja til að útskýra flókið efni án þess að einfalda það of mikið. Á þessu þingi hefur Pawel sýnt hvers vegna hann er rétti maðurinn í það hlutverk. Spurningin sem eftir stendur er hvort hann verði meira en skilvirkur nefndarformaður - hvort hann eigi einhverja stóra ræðu í sér sem gerir hann að pólitískri persónu, ekki bara pólitískri vél.

Löggjöf og atkvæðagreiðslur

Mál í vinnslu

Mál í vinnslu

Skýringar: 1. umræða • Í nefnd • 2. umræða • 3. umræða • Samþykkt