Leiðari: Vikan á Alþingi

Fjögur hundruð og fimmtíu ræður. Vikuna áður voru þær 122. Enginn nýr lagabálkur var lagður fram, sex frumvörp send í nefnd eftir fyrstu umræðu og tólf atkvæðagreiðslur þar sem engin ein skilaði sér í skýra niðurstöðu um já eða nei. Þingið talaði sig hást í vikunni - en sagði lítið sem vó á vogarskálum.

Tvö stórmál réðu dagskránni. Á mánudaginn mælti Eyjólfur Ármannsson fyrir samgönguáætlun til 15 ára – 1.000 milljarða króna rammi sem á að lyfta Íslandi úr botni OECD-lista í innviðafjárfestingu. Á fimmtudaginn steig Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir í pontu og flutti nærri 3.000 orða utanríkismálaskýrslu sem endaði með opinberri áskorun um aðildarviðræður við Evrópusambandið. Öðru máli skipti hvernig þessi tvö mál sköpuðu sitt eigið þyngdarafl í salnum. Samgönguáætlunin dró til sín Sjálfstæðisflokkinn í heilum þingflokki - Njáll Trausti Friðbertsson einn flutti 34 ræður, Guðlaugur Þór Þórðarson 22 og Tómas Þór Þórðarson 18. Utanríkismálaræðan kallaði fram Sigurð Inga Jóhannsson og Framsóknarflokkinn með grundvallarspurningar um fullveldisstefnu.

Sjálfstæðisflokkurinn átti vikuna í umræðunni. Sex af tíu efstu ræðumönnum viku eru Sjálfstæðismenn og innihald ræðnanna var einsleit gagnrýni á innviðaráðherra: innviðafélagið er ekki stofnað, frumvarpið liggur ekki fyrir og „fullfjármögnuð“ er orðaleppur. Njáll Trausti las bls. 16 í samgönguáætluninni upp nærri sex sinnum þar sem segir að forgangsröðun framkvæmda verði endurskoðuð eftir fjármálaáætlun og notaði hana sem sönnunargagn þess að loforðið um fulla fjármögnun sé tómt. Guðlaugur Þór dró línu á milli samgöngusáttmálans á höfuðborgarsvæðinu og Sundabrautar og sagði beinlínis: „Fólk mun deyja.“ Ráðherrann svaraði með sömu rökum í hvert sinn: samráðsferlinu sem hófst 2021, viðhaldsfjárveitingum sem fara úr 12 milljörðum í 20 milljarða, og innviðafélaginu sem á fjórar stoðir. Hann sagði þetta tuttugu og sjö sinnum í mismunandi birtingarmyndum.

Utanríkismálaræðan snerist um annað. Þorgerður Katrín lagði fram mynd af heimsreglunni eftir síðari heimsstyrjöld sem mölbrotinni - NATO, Sameinuðu þjóðirnar, EES, allt í uppnámi undir þrýstingi stórveldanna. Hún talaði um Grænland, um Úkraínu, um Kínverja á Suður-Kínahafi og dró þessa þræði saman í eina niðurstöðu: EES-samningurinn er „algjört lágmark“ og Ísland á að þora að skoða aðild. Sigurður Ingi Jóhannsson svaraði í 1.844 orðum sem voru kannski beittasta andmælaræða vikunnar. Hann sneri fullveldisrökum Þorgerðar Katrínar á hvolf: ef sjálfsákvörðunarréttur er heilagur, af hverju ætti Ísland að afsala sér honum til Brussel? Framsóknarflokkurinn lagði fram tillögu um þingsályktun um fullveldi Grænlands -- og neyddi þar með ríkisstjórnina til að taka afstöðu við sína eigin meginreglu.

Nefndirnar sýna líka hvert áherslurnar liggja. Allsherjar- og menntamálanefnd, umhverfis- og samgöngunefnd og efnahags- og viðskiptanefnd áttu þrjá fundi hver - alls 18 nefndarfundir, sem er 50% aukning frá vikunni áður. Sjö af 15 erindum bárust til allsherjar- og menntamálanefndar. Heilbrigðismál og alþjóðasamningar eru um þrjú mál hvort, og frumvörpin sem fóru áfram -- lækningatæki, réttindi sjúklinga, sjúkratryggingar og ófrjósemisaðgerðir, landhelgi og efnahagslögsaga - bera þess merki að ríkisstjórnin sé að ýta heilbrigðis- og fullveldismálum gegnum kerfið á meðan athyglin beinist að stóru umræðunum.

Dómur vikunnar er þessi: Ríkisstjórnin flutti tvö stærstu mál þingsins hingað til – innviðaáætlun og utanríkisstefnubreytingu – á sömu viku, og stjórnarandstaðan brást við með ómældum fjölda ræðna sem sýndi kraft en ekki samhæfingu. Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn sóttu hvor á sinn veginn: Sjálfstæðismenn í smáatriðagagnrýni á samgönguáætlun, Framsóknarmenn í stórstefnuumræðu um fullveldi. Það er lögmál andstöðu að velja á milli þess að ráðast á tölurnar eða hugmyndina. Þessa vikuna reyndi andstaðan hvort tveggja og hvorugt fékk nóg loft til að ná fylgi.

Viðurkenningar þingsins

Löggjafarþing 157 • Einkenni og mynstur vikunnar á Alþingi

Viðurkenningadálkurinn

Innviðaráðherra flutti 37 ræður í vikunni og sagði í raun það sama í þeim öllum. Þetta er ekki gagnrýni heldur lýsing - og það segir meira um samgönguáætlunarumræðuna en nokkur einstök ræða gæti gert. Á meðan Eyjólfur Ármannsson endurtók „fullfjármögnuð“ tólf sinnum var utanríkisráðherra að endurskrifa forsendur íslenskrar utanríkisstefnu í 2.929 orðum sem enginn gat hunsað. Vikan skilaði sér í eina ræðu sem mun hafa áhrif lengur en þingið og eina spurningu sem ríkisstjórnin gat ekki svarað.

Það er sérkennilegt að besta ræða vikunnar og beittasta spurningin komu báðar úr sömu umræðunni – munnlegri skýrslu utanríkisráðherra um stöðu alþjóðamála. Þetta er umræða sem venjulega framleiðir formlegar yfirlýsingar og varasamar orðasamsetningar. Ekki þessa vikuna. Þorgerður Katrín lagði fram heimsmynd og Sigurður Ingi reif hana í sundur með einni spurningu.

Rispaða plata vikunnar var hins vegar óumdeild. Samgönguáætlunarumræðan var í raun ekki umræða – hún var tveggja daga einræða þar sem ráðherrann og stjórnarandstaðan kepptu um hvor gæti endurtekið sig oftar.

Ræða vikunnar

Besta ræðan — að mati þingskoðara okkar.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir steig í pontu kl. 11:12 á fimmtudaginn og flutti 2.929 orða skýrslu sem byrjaði á heimsstyrjöldinni síðari og endaði á beinni áskorun um þjóðaratkvæðagreiðslu um aðild að Evrópusambandinu. Á milli teiknaði hún mynd af heimsreglunni sem mölbrotinni - Rússum í stríði, Kínverjum á sókn, Bandaríkjaforseta sem ógnar bandalagsríkjum, og smáríkjum sem standa frammi fyrir vali á milli þess að keppa um hylli hinna sterku eða „bíða þæg og róleg eftir því að molar af gnægtarborði þeirra féllu af og til.“ Þetta var ekki formleg skýrsla. Þetta var pólitískt plagg sem lagði línuna fyrir utanríkisstefnu næstu ára: EES er lágmark, NATO er nauðsyn, en hvorugt nægir. Ræðan virkaði af því að hún var ekki verjandi - hún var í sókn.

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (V), Utanríkisráðherra — 2929 orð um Munnleg skýrsla utanríkisráðherra um stöðu og horfur í alþjóðamálum (2026-01-22).

Beittasta spurningin

Hvassasta spurning eða áskorun vikunnar í umræðum.

Sigurður Ingi Jóhannsson tók til máls eftir Þorgerði Katrínu og flutti 1.844 orð sem snéru forsendum ráðherrans á hvolf. Ef sjálfsákvörðunarréttur er heilagur – og ríkisstjórnin segir það um Grænland – af hverju ætti Ísland þá sjálft að velja að gerast hluti af viðskiptabandalagi sem það hefur aldrei tilheyrt? „Ég er stórkostlegur efasemdarmaður þess að Ísland eigi að segja: Við ætlum að velja að verða hluti af einhverju viðskiptabandalagi. Við gerðum það ekki fram að þessum tíma, meðan við vorum fullvalda frá 1918.“ Sigurður Ingi lagði fram þingsályktunartillögu um fullveldi Grænlands og neyddi þar með ríkisstjórnina til að kjósa um sína eigin meginreglu. Spurningin var ekki einungis um Grænland - hún var um hvort fullveldisrök ríkisstjórnarinnar standist þegar þeim er beitt gagnvart henni sjálfri.

Sigurður Ingi Jóhannsson (Fr) — um Munnleg skýrsla utanríkisráðherra um stöðu og horfur í alþjóðamálum (2026-01-22).

Rispuð plata

Þingmenn sem endurtaka sig mest — sömu orðatiltæki, endurunnin rök og endurtekin dæmi.

Eyjólfur Ármannsson fær rispuðu plötuna af fullum rétti en ekki hann einn. Ráðherrann sagði „fullfjármögnuð samgönguáætlun“ tólf sinnum, lýsti fjórum stoðum innviðafélagsins átta sinnum og endurtók samráðstímalínuna frá 2021 fimm sinnum. En á hinum kantinum sat Njáll Trausti Friðbertsson og las bls. 16 í samgönguáætluninni sex sinnum, sagði „óstofnað félag“ níu sinnum og notaði orðið „orðaleppar“ fjórum sinnum til að lýsa slagorðum ráðherrans. Tómas Þór Þórðarson bætti við með sjö útgáfum af gagnrýninni á „fullfjármögnuð“ og þremur tilvitnunum í slagorðið „ræsa vélarnar“ sem hann flutti með leikrænu tímasetningarfíni.

Þórarinn Ingi Pétursson var hinn alúðlegi endurtakandi – „afturþung áætlun“ fimm sinnum, „arðsemi framkvæmda á móti lífsgæðum“ fjórum sinnum - og saga hans var ólík hinum: hann endurtók sig af því að kvörtunin er sönn og enginn svarar henni. Guðlaugur Þór Þórðarson var dramatískastur: „Fólk mun deyja“ þrisvar sinnum, samgöngusáttmálinn fjórum sinnum og sú fullyrðing að ríkisstjórnin ætli að neyða fólk í borgarlínu fjórum sinnum. Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín var rólega rispuð platan „ég treysti þjóðinni“ sjö sinnum og „heimsmyndin er breytt“ fimm sinnum en hjá henni var endurtekningin herferðaraðferð, ekki vani.

Samgönguáætlunarumræðan var í raun kór þar sem báðir hljómsveitarhlutar sungu sama lagið í mismunandi tóntegund. Ráðherrann sagði „fullfjármögnuð“ og andstaðan svaraði „óstofnað félag.“ Þetta er plata sem er rispuð báðum megin.

1. Eyjólfur Ármannsson, Innviðaráðherra (Flokkur fólksins)

• “Fullfjármögnuð samgönguáætlun” (12×)
• “Stefnumótunarferli sem hófst í byrjun árs 2021 og endaði með íbúafundum í ágúst” (5×)
• “Hversu oft eigum við að setja sama hlutinn í samráð?” (3×)
• “Innviðafélag á sjálfbærum fjárhagslegum grundvelli: eiginfjárframlag, lánsfjármögnun, gjaldtaka, aðkoma fjárfesta” (8×)
• “Úr 12–13 milljörðum upp í 20 milljarða” (5×)
• “Óskalistar síðustu ríkisstjórnar” (4×)

2. Njáll Trausti Friðbertsson (Sjálfstæðisflokkur)

• “Bls. 16: Forsendur framkvæmda miðist við fjármálaáætlun... forgangsröðun framkvæmda endurskoðuð” (6×)
• “Óstofnað félag / frumvarpið er ekki komið fram” (9×)
• “Orðaleppar” (4×)
• “Eftirlitshlutverk þingsins” (5×)
• “Varaflugvallargjaldið og þjónustusamningurinn — 350–500 milljónir” (6×)

3. Tómas Þór Þórðarson (Sjálfstæðisflokkur)

• “Fullfjármögnuð — þetta er bara fyrirheit um fulla fjármögnun” (7×)
• “Ræsa vélarnar” (3×)
• “Innviðafélag sem er ekki einu sinni komið lagafrumvarp um” (5×)
• “Viðhaldsskuldin er 180 milljarðar” (3×)

Gögn frá opnum gögnum Alþingis (althingi.is). Búið til 2026-01-25.

Þingmaður vikunnar

Ítarleg greining á einum þingmanni í hverri viku

Eyjólfur Ármannsson
Innviðaráðherra, Flokkur fólksins

Fæddur 1969-07-23

Próf frá East Aurora High School í New York-ríki 1988. Stúdentspróf MS 1989. Embættispróf í lögfræði HÍ 1998. Nám í Evrópurétti við Kaþólska háskólann í Leuven í Belgíu 1998. Hdl. 1999. Próf í verðbréfamiðlun 2000. LLM-próf í lögfræði frá Pennsylvaníuháskóla í Fíladelfíu í Bandaríkjunum.

110 ræður á þinginu

31,354 orð samtals

285 orð að meðaltali

Eyjólfur Ármannsson er lögfræðingur sem komst í stjórnmál gegnum innviði og hefur gert innviði að sinni einustu grein. Hann er fæddur í Vestmannaeyjum 1969, menntaður í lögfræði við Háskóla Íslands og Pennsylvaníuháskóla, og hefur unnið hjá öllu frá Fjármálaeftirlitinu til norskra banka. Ferill hans áður en hann kom á þing er óvenjulega fjölbreyttur fyrir íslenskan ráðherra: fulltrúi hjá sýslumönnum í Hafnarfirði og á Sauðárkróki, aðstoðarsaksóknari í efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjóra, lögfræðingur hjá Skipulagsstofnun, og svo árin erlendis – DNB-banki í Ósló og Nordea í Ósló. Þetta er maður sem hefur séð opinbera stjórnsýslu bæði að innanverðu og utanverðu, í litlum sjómannakaupstað og í norskri bankaborg.

Hann kom á þing fyrir Flokk fólksins 2021, sat í allsherjar- og menntamálanefnd og fjárlaganefnd og sat í utanríkismálanefnd stuttlega. Hann var líka í Íslandsdeild þingmannaráðstefnunnar um norðurskautsmál og Vestnorræna ráðinu. Þegar ríkisstjórn Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins tók við völdum í desember 2024 varð hann samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra. Ráðuneytið breyttist svo í innviðaráðuneytið – húsnæðismálin fluttust til Ragnars Þórs – og Eyjólfur hefur síðan ráðið yfir samgöngum, fjarskiptum, byggðamálum og sveitarstjórnarmálum. Þetta er eitt stærsta málefnasvið ríkisstjórnarinnar og fjárheimildir þess nema 116 milljörðum króna á fjárlögum 2026.

Á 157. þingi hefur hann flutt 110 ræður og talað 31.354 orð. Þessa viku eina voru ræðurnar 37 og orðin yfir 10.000 - hann var sá þingmaður sem talaði langmest. Enginn annar ráðherra á þessu þingi hefur tekið jafn mikið pláss í þingumræðunni. Þetta er maður sem hefur ekki í huga að skipta um efni og enginn getur sagt að hann sé ekki tilbúinn að verja efnið.

Efnisyfirlit

Málaflokkur Eyjólfs er afmarkaður og afgerandi: samgöngur, innviðir, byggðamál. Á haustþingi mælti hann fyrir borgarstefnu til 2040 sem skilgreinir borgarsvæði Reykjavíkur – frá Hvítá við Borgarfjörð til Hvítár ofan Selfoss – og staðfestir Akureyri sem svæðisborg. Borgarstefnan er í raun viðurkenning á því sem allir vita: 87% þjóðarinnar býr á þessum tveimur svæðum og sveitarfélögin þar þurfa samhæfða stefnu við ríkið. Eyjólfur lagði þetta fram sem OECD-verkefni, ekki sem pólitískt plagg – og sú nálgun er bæði styrkur og veikleiki. Nálgunin segir lesandanum nákvæmlega hvað á að gerast. Hún segir honum ekki af hverju honum ætti að vera sama.

Hann mælti fyrir frumvarpi um leigubifreiðaakstur sem snýr að breytingum síðustu ríkisstjórnar – afnámi stöðvaskyldu og gjaldmælaskyldu. Eyjólfur kallaði þetta „klassískt dæmi um lög sem hafa leitt til verra ástands í samfélaginu“ og hafði ekki á orði hvar hann legði línuna. Hann lýsti ofbeldi, svindli og ósanngjarnri verðlagningu – sérstaklega gagnvart ferðamönnum – og lagði til að allir leigubifreiðastjórar yrðu tengdir viðurkenndri stöð sem bæri ábyrgð á eftirliti. Í umræðunni sagði hann „ég er ótrúlega þreyttur á þessu endalausa tali um að það eigi að vera eitthvað öðruvísi á Íslandi en annars staðar“ og bætti síðan við að hann hefði rætt þetta við finnsk yfirvöld í Helsinki. Eyjólfur er ráðherra sem telur að alþjóðlegur samanburður leysi innanlandsdeilur.

Hann mælti einnig fyrir frumvarpi um áhafnir skipa til að leysa mönnunarvanda Slysavarnafélagsins Landsbjargar á nýjum björgunarskipum. Fimm skip eru komin til landsins en sjálfboðaliða skortir réttindi. Lausnin: ráðherraheimild til reglugerðar um sérstök námskeið. Þetta er dæmigert Eyjólfsmál – tæknilegt vandamál sem hann leysir með lagabreytingu, ekki pólitískri stefnumörkun. Hann lagði líka fram breytingar á lögum um stefnur og aðgerðaáætlanir til að endurspegla flutning húsnæðismála milli ráðuneyta.

En stóra málið er samgönguáætlunin. Þingsályktunartillaga um samgönguáætlun 2026-2040 er fyrsta samgönguáætlun sem lögð er fram til samþykktar á Alþingi síðan 2020. Tillagan var lögð fram 2023 en náði ekki afgreiðslu. Ramminn er 1.000 milljarðar króna á 15 árum, þar af 361 milljarður á fyrstu fimm árunum. Forgangsröðun jarðganga breytist: Fljótagöng í fyrsta sæti, Fjarðagöng í annað, Súðavíkurgöng í þriðja, Miklidalur og Hálfdán í fjórða. Viðhaldsframlög fara úr 12-13 milljörðum á ári í 20 milljarða. Einbreiðar brýr á hringveginum eiga að hverfa fyrir 2040. Og svo er innviðafélagið – enn ólöglegt, enn án lagafrumvarps – sem á að fjármagna jarðgangaframkvæmdir með fjórum stoðum: eiginfjárframlagi, lánsfjármögnun, gjaldtöku og aðkomu fjárfesta. Vaðlaheiðargöng og Hvalfjarðargöng eiga að færast inn sem eignir.

Eyjólfur er ráðherra eins máls og hann veit það. Allt sem hann segir snýr aftur að samgönguáætluninni, innviðafélaginu og þeirri fullyrðingu að fyrri ríkisstjórnir hafi búið til „óskalista“ á meðan hans áætlun sé bundin við fjármálaáætlun. Þetta er bæði styrkur og takmörkun.

Ræðustíll

Eyjólfur talar eins og lögfræðingur sem hefur æft sig í pólitík en klárað ekki námið. Setningarnar eru langar, rökin uppbyggð í skrefum og hann vísar reglulega í lagaheimildir og greinargerðir. Þetta er maður sem segir „með leyfi forseta“ og meinar það - hann er í raun að biðja um leyfi til að lesa úr texta sem hann hefur sjálfur skrifað.

Í framsöguræðu samgönguáætlunarinnar (1.847 orð sem tóku bæði mánudag og umræðutíma) fór hann yfir hvert málefnasvið í réttri röð: markmið, stefnumótun, grunnnet (5.000 km vega, 38 hafnir, 13 flugvellir), fjárhagsrammi, viðhald, þjónusta, framkvæmdir, jarðgöng, innviðafélag. Hann skiptir aldrei um röð, aldrei um áherslur og sjaldnast um orðalag. Í andsvörum er hann styttri en ekki beittari – hann þjappar sömu tölum saman í færri setningar án þess að bæta við nýju sjónarhorni.

Þar sem aðrir ráðherrar aðlaga tón sinn að andstæðingnum grípur Eyjólfur til sömu gagnraka í hvert skipti. Þegar Njáll Trausti vísaði í bls. 16 og sagði að forgangsröðun framkvæmda yrði endurskoðuð eftir fjármálaáætlun – og því væri „fullfjármögnuð“ tómt loforð – svaraði Eyjólfur ekki efnislega heldur sneri umræðunni aftur að samráðsferlinu frá 2021. Þegar Þórarinn Ingi kvartaði yfir afturhlaðinni áætlun sem frestar fjárfestingu í Norðausturkjördæmi svaraði Eyjólfur með fjárhæðum, ekki forgangsröðun. Þetta er ráðherra sem svarar gagnrýni með endurtekningu, ekki endurskoðun - og í pólitík er sá greinarmunur afgerandi.

Uppáhalds orðatiltæki

Tilfinningaskrá

Kerfisbundin yfirsýn. Þetta er sjálfgefinn modus Eyjólfs. Í framsöguræðum fer hann yfir efnið af þolinmæði og skipulagi sem minnir á fyrirlestur í háskóla – ekki leiðinlegan fyrirlestur, heldur þann sem þú hlýðir á vegna þess að efnið er mikilvægt þótt framsetningin sé lóðrétt. Hann les tölur, vísar í kafla og nefnir blaðsíðunúmer. Í borgarstefnuræðunni sagði hann „87% íbúa landsins búa“ á þessum svæðum og endurtók hlutfallið þrisvar í einni ræðu, eins og til að tryggja að enginn gleymdi. „Nánast 90%“ sagði hann líka, til öryggis. Röddin er jöfn, málrómurinn stöðugur, og þótt innihaldið sé stundum þurrt er framsetningin aldrei ruglingsleg. Maður skilur alltaf hvað Eyjólfur er að segja. Spurningin er hvort maður nenni að hlusta á það í tuttugasta og sjötta skiptið.a

Pirraður þolinmóður. Þegar stjórnarandstaðan þrýstir á samráðsgáttargagnrýnina – sem er raunveruleg gagnrýni, ekki bara málþóf – sýnir Eyjólfur merki um pirring sem hann klæðir í orðræðuspurningu: „Hversu oft eigum við að setja sama hlutinn í samráð?“ Í leigubifreiðaumræðunni sagði hann „ég er ótrúlega þreyttur á þessu endalausa tali“ – sjaldgæf tilfinningasprengja frá manni sem að jafnaði heldur sér innan formramma. Hann bætti við í sömu andrá að „ég hef aldrei séð lög með jafn mörgum reglugerðarheimildum“ og lýsti reglugerðinni sem „hvorki fugl né fiskur“. Þetta er ráðherra sem telur gagnrýnina ósanngjarna og á erfitt með að fela það - og það augnablik þar sem hann hættir að vera ráðherra og verður lögfræðingur sem er pirraður á dómara er oftar en ekki það augnablik sem hann er áhugaverðastur.

Sannfæringareldur. Á afmörkuðum augnablikum brennur Eyjólfur. Í stefnuræðunni á haustþingi sagði hann: „Hvernig má það vera að við höfum ekki verið að grafa jarðgöng síðastliðin fimm ár?“ og spurningin var flutt af raunverulegri reiði, ekki leikrænum pirringi. Tilvitnunin í Kennedy „Bandaríkin eru ekki rík þjóð með góða vegi. Bandaríkin eru rík þjóð vegna góðra vega“ var flutt af sannfæringu. Þegar hann talar um viðhaldsskuldina og 180 milljarða króna gatið er reiðin raunveruleg: þetta er maður sem telur sig vera ráðherrann sem loksins gerir eitthvað eftir áratug framkvæmdaleysis og sú trú skín í gegn jafnvel þegar tölurnar verða einhæfar.

Niðurstaðan

Eyjólfur Ármannsson er ráðherra sem er betri en orðspor hans gefur til kynna, en verri en hann heldur sjálfur. Styrkurinn er raunverulegur og ekki hægt að gera lítið úr honum: hann þekkir efnið í botn, hann hefur unnið samgönguáætlunina frá grunni yfir fjögurra ára ferli, og hann getur svarað nánast hvaða tæknilegri spurningu sem er á víðavangi – fjárhæðir, blaðsíðunúmer, tímalínur, OECD-hlutföll. Ekkert annað ráðuneyti á 157. þingi hefur lagt fram jafn yfirgripsmikla stefnumótun á einum tímapunkti. 1.000 milljarðar króna til 2040, fyrstu fimm árin bundin við fjármálaáætlun, ný forgangsröðun í jarðgöngum, stóraukin viðhaldsframlög – þetta er raunverulegt pólitískt innihald. Fyrri ríkisstjórnir lögðu vissulega fram áætlanir en þær náðu ekki afgreiðslu. Eyjólfur er a.m.k. búinn að koma sinni áætlun á þingborðið.

Veikleikinn er hins vegar augljós: hann á eina ræðu og tuttugu og sjö útgáfur af henni. Endurtekningin er ekki herferðaraðferð heldur eðli hans. Þegar Njáll Trausti benti á að innviðafélagið hafi ekki verið stofnað og lagafrumvarp hafi ekki komið fram svaraði Eyjólfur ekki með tímalínu stofnunar heldur með endurtekningu á fjórum stoðum fjármögnunarinnar. Þegar Guðlaugur Þór sagði „fólk mun deyja“ ef Sundabraut verður ekki byggð rétt svaraði ráðherrann ekki öryggisáhyggjunni heldur viðhaldsfjárveitingunum. Hann svarar spurningunum sem hann vill fá, ekki þeim sem hann fær. Og í þingsal þar sem andstaðan velur spurningarnar er þetta alvarlegur ágalli.

100% flokkshollustan segir sína sögu líka. Eyjólfur hefur greitt atkvæði 646 sinnum á þessu þingi – 445 já, 102 nei, 99 sinnum fjarverandi – og aldrei vikið frá flokkslínu. Þetta er ekki endilega galli; ráðherrar eru ráðherrar. En það segir að Eyjólfur er hermaður flokksins í ríkisstjórninni, ekki óháður hugsuður sem lendir í ráðherrastól.

Vörumerkið er lögfræðingur í ráðherrastól: nákvæmur, skipulagður, endurtekinn, sannfærður. Hann er innviðaráðherra sem trúir á innviði af sannfæringu og hefur lagt fram áætlun sem er betri en nokkuð sem komið hefur á síðasta áratug. En pólitískt handverk krefst þess að vita hvenær á að hætta að segja „fullfjármögnuð“ og byrja að segja eitthvað nýtt - hvenær á að svara gagnrýninni í stað þess að endurtaka framsöguræðuna. Eyjólfur er ekki kominn þangað enn. Spurningin er hvort umhverfis- og samgöngunefnd láti hann komast upp með að tala á meðan áætlunin fer í gegnum nefndarferlið – eða hvort bls. 16 í hans eigin áætlun, sú blaðsíða sem Njáll Trausti las upp sex sinnum, verði hans pólitíska grafskrift.

Löggjöf og atkvæðagreiðslur

Mál í vinnslu

Mál í vinnslu

Skýringar: 1. umræða • Í nefnd • 2. umræða • 3. umræða • Samþykkt